De voordelen van agar agar + zo gebruik je het

Steeds vaker wordt agar agar gebruikt in gerechten. Dit plantaardige bindmiddel wordt gemaakt van zeewier en staat bekend om zijn geneeskrachtige werking.

In dit artikel vertellen we je wat agar agar is, hoe het wordt gemaakt, welke voordelen het heeft en hoe je agar agar kunt gebruiken.

Inhoud:

Wat is agar agar?

Agar agar is de plantaardige vervanger van gelatine. Het is een bindmiddel dat wordt gemaakt van bepaalde rode algensoorten (zeewier) en het heeft een neutrale smaak en geur.

Het heeft een sterkere bindkracht dan gelatine, afhankelijk van de vorm die je gebruikt.

Mede dankzij de neutrale smaak is agar agar het perfecte bind- en verdikkingsmiddel voor vegetarische en veganistische soepen, sauzen, jam en desserts.

Je vindt agar agar in de grotere supermarkten, biologische winkels, Aziatische supermarkten en verschillende delicatessezaken als een wit poeder, maar agar agar komt ook voor in de vorm van staven en vlokken.

Voedingswaarde agar agar

In de keuken wordt agar agar voornamelijk gebruikt als bind- en verdikkingsmiddel. Gemiddeld heb je daar zo’n 5 gram voor nodig, afhankelijk van het gerecht dat je wilt binden.

Dit is de voedingswaarde van agar agar (gedroogd) per 5 gram [1]:

  • Energie: 17 kcal (calorieën)
  • Eiwitten: 0,3 gram
  • Koolhydraten: 3,7 gram
  • Vetten: 0 gram
  • Vezels: 0,4 gram
  • Zout: 0 gram

Mineralen:

  • Magnesium: 38,5 mg (11,8% ADH)
  • IJzer: 1,1 mg (8,1% ADH)
  • Calcium: 31,3 mg (3,3% ADH)

De voordelen van agar agar

Agar agar wordt ‘functioneel voedsel’ genoemd, omdat het bioactieve stoffen bevat die de gezondheidswaarde van het gerecht verbeteren. Hieronder lees je de 6 voordelen van agar agar.

1. Volledig plantaardig

Agar agar wordt gehaald uit de celwanden van bepaalde soorten rode algen (zeewier). Dit maakt agar agar geschikt voor vegetarische en veganistische gerechten, in tegenstelling tot gelatine.

Gelatine is gemaakt van dierlijk slachtafval. Dit zijn meestal de huiden en botten van varkens, maar soms ook van kalveren, gevogelte of vis.

Samenvatting: Agar agar wordt gemaakt van zeewier en is 100% plantaardig.

2. Helpt bij afvallen

Agar agar bevat weinig calorieën: slechts 3,4 kilocalorieën per gram.

Het plantaardige bindmiddel bevat 7,7 gram vezels per 100 gram en is hierdoor officieel een vezelrijk product [1]. Vezels geven je een verzadigd gevoel, waardoor je minder zult eten. Dit vergemakkelijkt het afvallen.

Daarnaast houden vezels je darmen in beweging. Ze absorberen het water in de darm en vormen een massa die werkt als een natuurlijk laxeermiddel. Vezels helpen zo ook bij het voorkomen van aambeien of verstopping [2].

Agar agar verlaagt bovendien de snelheid waarop koolhydraten uit andere voedingsmiddelen worden opgenomen in je bloed. De oplosbare vezels in agar agar binden zich namelijk aan suikermoleculen van het andere voedsel, waardoor de opname in de bloedbaan vertraagt en pieken in de bloedsuikerspiegel worden voorkomen [3]. Dat voorkomt trek in zoetigheid en andere ongezonde snacks.

Agar agar wordt in de meeste huishoudens als bind- en verdikkingsmiddel gebruikt. Hiervoor heb je slechts enkele grammen nodig. In grotere hoeveelheden (bijvoorbeeld in de vorm van supplementen) blijkt dat agar agar kan helpen om extra kilo’s te verliezen.

In een onderzoek werden mensen met diabetes type 2 voor 12 weken gevolgd. Beide groepen volgden hetzelfde Japanse dieet, waarbij één groep daarnaast agar agar supplementen toegediend kreeg.

  • Groep 1
    Deze groep volgde een traditioneel Japans dieet met agar agar supplementen
  • Groep 2
    Deze groep volgde een traditioneel Japans dieet zonder agar agar supplementen

Na afloop hadden de mensen uit groep 1 een lagere body mass index (BMI) en significant meer gewicht verloren dan de mensen uit groep 2 [4].

Houd er rekening mee dat agar agar als bindmiddel niet zal leiden tot dit soort resultaten. Wel kan het binden met agar agar een handige manier zijn om je agar agar inname te verhogen.

Samenvatting: Agar agar is laag in calorieën, is vezelrijk en kan trek in zoetigheid voorkomen.

3. Houdt de darmen gezond

Agar agar bevat prebiotica [5]. Dit zijn vezels die de nuttige bacteriën in je darmen voeden. Hoe meer goede bacteriën je in je darmen hebt, hoe minder ruimte er is voor schadelijke bacteriën om te groeien.

De prebiotica in agar agar hebben een ontstekingsremmend en antibacterieel effect. Dit komt doordat darmbacteriën een bepaald vetzuur (butyraat) produceren wanneer zij zich voeden met prebiotica [6], wat je darmen gezond houdt en waardoor je onder andere minder kans hebt op maagzweren [7].

Samenvatting: Agar agar bevat prebiotica, dat bijdraagt aan een gezonde darmflora.

4. Rijk aan mineralen

Agar agar is rijk aan de mineralen ijzer, magnesium en calcium [1]. Dit zijn mineralen die belangrijk zijn voor een goede gezondheid.

IJzer draagt bij aan de aanmaak van gezonde rode bloedcellen en helpt het risico op bloedarmoede te verminderen. Het mineraal wordt beter opgenomen in combinatie met vitamine C, dat je onder andere in fruit en groente vindt. Maak daarom bijvoorbeeld eens een gezonde fruitpudding of groentesoep met agar agar om van de voordelen te profiteren.

Magnesium en calcium geven stevigheid aan je botten en tanden.

Je dagelijkse aanbevolen hoeveelheid mineralen krijg je niet binnen door enkel agar agar te gebruiken. Wel kan binden met agar agar een makkelijke manier zijn om deze hoeveelheid sneller te bereiken.

Samenvatting: Agar agar bevat belangrijke mineralen zoals calcium, magnesium en ijzer.

5. Vet- en zoutarm

Agar agar bevat vrijwel geen (verzadigd) vet [1]. Verzadigde vetten komen vaker voor in producten van dierlijke komaf, zoals gelatine.

Agar agar is ook laag in zout. Dat komt doordat het wordt gemaakt door wieren te drogen en vervolgens te trekken met heet water. Eenmaal afgekoeld vormt de substantie een gel die wordt ingevroren en ontdooid, waardoor het wier erg weinig zout bevat [8]. Agar agar bevat zelfs 8 keer minder natrium dan gelatine [1].

Het lage zoutgehalte maakt agar agar geschikt voor mensen die op hun zoutinname letten. Het eten van minder zout helpt bij het voorkomen van hart- en vaatziekten, nierziekten en osteoporose, en zorgt ervoor dat je minder last hebt van een opgeblazen gevoel [9].

Samenvatting: Agar agar is lager in vet en zout dan gelatine.

6. Multi-toepasbaar

Dankzij de neutrale smaak kun je agar agar in elk recept verwerken als verdikkings- en bindmiddel. Denk aan kwarktaart, soepen, ijs, jam en desserts.

Je kunt agar agar zelfs gebruiken als vervanger voor ei in een cake. Agar agar laat je gebak rijzen zoals eidooier dat normaal zou doen [10]. De mogelijkheden zijn eindeloos. Dit maakt het een veelzijdig bindmiddel.

Samenvatting: Agar agar is neutraal van smaak en daarom geschikt als verdikkingsmiddel in vrijwel ieder recept. Ook kun je het gebruiken als rijsmiddel in gebak.

Hoe kan je agar agar gebruiken?

We gebruiken het meestvoorkomende agar agar poeder als voorbeeld.

Omdat agar agar poeder een sterkere bindkracht heeft dan gelatine, houd je een verhouding van 1:3 aan. Waar je normaal 12 velletjes gelatine (22 gram) nodig hebt, gebruik je nu dus 4-5 gram agar agar poeder. Van agar agar staven en flakes heb je meer nodig.

Zo gebruik je agar agar

Agar agar gebruiken is niet moeilijk. Zo doe je het:

1. Verhit de vloeistof die je wilt binden samen met de agar agar in een pan.
2. Blijf het mengsel roeren totdat het kookt.
3. Laat het mengsel 2 minuten doorkoken.
4. Haal de pan van het vuur.
5. Schenk de inhoud van de pan in vormpjes of glaasjes.
6. Laat minimaal 3 uur opstijven in de koelkast.

? Agar agar stolt al bij kamertemperatuur, dus wacht bij stap 5 niet te lang met schenken.

Gerechten met agar agar kun je 4-5 dagen in de koelkast bewaren. Overgebleven agar agar poeder kun je het beste luchtdicht afgesloten op een koele en droge plek bewaren. Zo blijft het minstens 8 maanden goed.

Punten om rekening mee te houden

Hieronder lees je enkele tips voor het gebruik van agar agar.

Niet koud gebruiken
Je kunt agar agar niet koud (ongekookt) gebruiken. Het lost namelijk niet op in koud water.

Extra agar agar toevoegen bij zure gerechten
Zuur belemmert het opstijvingsproces, waardoor je meer agar agar nodig hebt. Voeg dus wat meer agar agar toe bij het gebruik van bijvoorbeeld citroen en limoen.

Niet opnieuw verwarmen
Agar agar behoudt zijn vorm na verhitting. Je kunt agar agar dus niet opnieuw verwarmen, zoals bij gelatine wel het geval is.

Verwarm mango, ananas en kiwi bij gebruik van agar agar
Bepaalde tropische vruchten breken de werking van agar agar af als je ze rauw in het gerecht verwerkt. Dit komt door het enzym bromeline, dat in onder andere mango, ananas en kiwi te vinden is.

Wil je deze vruchten toch gebruiken, verwarm ze dan voordat je de agar agar toevoegt. Zo maak je bromeline onwerkzaam [11].

Conclusie

Agar agar is de plantaardige vervanger van gelatine. In tegenstelling tot gelatine is agar agar dus ook geschikt voor vegetarische gerechten en veganistische gerechten. Het wordt gemaakt van bepaalde rode algensoorten en heeft een neutrale smaak en geur. Agar agar is verkrijgbaar in poedervorm, staven en flakes.

Het plantaardige bindmiddel is laag in calorieën en rijk aan vezels en mineralen. Ook bevat agar agar prebiotica en is het koolhydraatarm. Hierdoor past agar agar in een gezond koolhydraatarm voedingspatroon.

Om je een handje op weg te helpen hebben wij een aantal recepten verzameld waaraan je zelf nog agar agar kunt toevoegen:

Ben je op zoek naar andere plantaardige bindmiddelen, dan vertellen we je graag van alles over de superfood chiazaad (die ook een sterke bindkracht heeft):