✓ Hardcover boeken geleverd binnen één werkdag

✓ Geleverd binnen één werkdag

Bekijk alle producten Bekijk aanbod
Wetenschappelijk onderbouwd

Een halfje speltbrood graag (of liever niet?)

Spelt is enorm populair en is daarom ook in de meeste supermarkten te vinden in de vorm van brood, wafels, crackers en meel.

In dit artikel lees je het effect van spelt op je gezondheid en kom je te weten of spelt je helpt (of juist niet) om af te vallen.

De kans bestaat dat je lichaam spelt niet goed kan verdragen. Dit kan onder andere leiden tot een onregelmatige stoelgang, ontstekingen en een verlaagde weerstand tegen griep en verkoudheid. Lees dit artikel en bepaal zelf of spelt in jouw voedingspatroon past.

Wat is spelt?

Spelt is een oude graansoort die nauw verwant is aan gewone tarwe; de bekendste graansoort waar ‘gewoon’ brood van wordt gemaakt. Net als tarwe (Triticum aestivum) kent spelt (Triticum spelta) meerdere variaties, allemaal met andere eigenschappen.

Oergraan
Boeren in het Midden-Oosten zouden zo’n 7000 tot 8000 jaar geleden al spelt verbouwd hebben. Daarmee is het een van de oudste landbouwgewassen in de geschiedenis van de mensheid. Spelt, dat een licht nootachtige smaak heeft, kun je dus met recht een oergraan noemen.

Doordat spelt (in tegenstelling tot tarwe) een moeilijk te verwijderen omhulsel heeft, werd tarwe steeds populairder. Op een gegeven moment werd tarwe de meestgebruikte graansoort. Toch is spelt(brood) sinds de jaren tachtig weer bezig aan een comeback en zijn speltproducten steeds vaker in de supermarkt te vinden.

Let op het etiket: Als er speltbrood op de verpakking staat, wil dat niet zeggen dat het brood ook volledig van speltmeel is gemaakt. De definitie van speltbrood is namelijk niet vastgelegd in de Nederlandse Warenwet. Zodra er een beetje spelt in brood is verwerkt, mag het al speltbrood heten. Kijk dus goed op het etiket welke andere meelsoort(en) erin zit(ten).

Is spelt beter dan tarwe?

speltbrood Hoewel spelt en tarwe beide een graansoort zijn, komt spelt iets beter uit de bus.

Spelt(brood) bevat meer eiwit, vitamines (zoals B1, B2, B3 en foliumzuur) en mineralen dan tarwe. Dat heeft waarschijnlijk te maken met het feit dat tarwe keer op keer is gekruist om rassen te creëren die snel groeien en veel opleveren.

Spelt kan tot 40% minder fytinezuur bevatten dan ander graan [1]. Fytinezuur is een schadelijke antinutriënt. Het hecht zich aan essentiële vitamines, zoals zink, calcium, magnesium, ijzer en andere mineralen, en voorkomt dat deze door het lichaam worden opgenomen [2].

Daarnaast is spelt een sterke graansoort die van nature resistenter is tegen schimmels en bacteriën. Om deze reden heeft spelt minder bestrijdingsmiddelen nodig. Spelt groeit zelfs goed op een uitgeputte grond.

Kortom: Spelt is schoner, bevat meer voedingsstoffen en groeit beter op een uitgeputte grond.

Waarom je beter geen graanproducten kunt eten

Elk levend organisme heeft een instinctieve drang om zich voort te planten om de volgende generatie mogelijk te maken. Zoals je in mijn artikel over het paleo dieet kunt lezen, kennen planten twee overlevingsstrategieën:

  1. Planten met een “win-win” overlevingsstrategie
    Plantsoorten zoals aardbeien gebruiken mens en dier om hun zaadjes te verspreiden. Aardbeien worden voornamelijk gegeten door vogels. De zaadjes van de aardbei komen via de uitwerpselen van de vogel op de grond terecht, waardoor een nieuwe aardbeiplant zal groeien. Een aardbeiplant kiest ervoor om mens en dier te voeden, in ruil voor het verspreiden van de zaadjes.
  2. Planten met een “vijandige” overlevingsstrategie
    Graanplanten kiezen ervoor om hun zaadjes door de wind te laten verspreiden. Omdat graanplanten zichzelf niet kunnen verplaatsen, maken ze verschillende afweerstoffen aan om te voorkomen dat ze worden opgegeten. Zodra deze afweerstoffen in jouw maag terechtkomen, worden ze actief en hebben ze verschillende effecten op je lichaam.

Eén van deze afweerstoffen zijn gluten. Gluten zijn plakkerige eiwitten die deeg elastisch maken, maar in de darmen een vervelend bijeffect kunnen hebben. Het immuunsysteem ziet gluten als een gevaar en valt de glutendeeltjes aan.

Het eten van gluten kan op korte termijn leiden tot:

  • Opgeblazen buik
  • Buikpijn
  • Diarree
  • Verstopping
  • Moeheid
  • Irritatie
  • Slecht slapen

Op lange termijn kan het zelfs leiden tot ontstekingen, beschadiging van de darmwand en een verlaagde weerstand (waardoor je regelmatig verkouden wordt of griep krijgt). Ook de opname van voedingsstoffen kan door het eten van gluten in gevaar komen.

Mensen met een glutenintoleratie (coeliaki) of glutensensitiviteit krijgen het advies om speltbrood en andere glutenbronnen te laten staan. Logisch, want hun immuunsysteem reageert heftig op gluten.

Maar het bewijs groeit dat veel meer mensen gevoelig zijn voor gluten, zonder dat ze het in de gaten hebben [7,8,9].

De beste manier om erachter te komen of je gevoelig bent voor gluten is door enkele weken glutenvrij te eten.

Om te testen of je gevoelig bent voor gluten vind je in de PuurFiguur Methode 5 glutenvrije weekmenu’s om snel en gezond af te vallen. Eet na het volgen van de weekmenu’s twee sneetjes brood en kijk hoe je je voelt. Let hierbij op vermoeidheid, een afwijkende stoelgang, een opgeblazen gevoel of een slecht slaappatroon. Als je je anders voelt, raad ik je aan om geen gluten meer te eten.

Samenvatting: Gluten zijn eiwitten waar veel mensen gevoelig voor zijn. Spelt bevat gluten. Glutenintolerantie komt regelmatig voor, ook onder mensen die nergens last van hebben. Het kan leiden tot buikpijn, diarree en een verlaagde weerstand.

Kun je afvallen met speltbrood?

Speltbrood bevat (net zoals tarwebrood) veel koolhydraten. Daarom is speltbrood niet geschikt om te eten tijdens het afvallen. Dit heeft te maken met het effect van koolhydraten op je hormonen.

Zodra je veel koolhydraten eet, maakt je lichaam in korte tijd veel insuline aan. Insuline is een hormoon dat voedingsstoffen opslaat in verschillende delen van je lichaam, zoals je lever, spieren en vetcellen.

Je vetcellen zijn, in tegenstelling tot de andere opslagplekken, rekbaar. Zodra de lever en spieren genoeg koolhydraten hebben opgenomen, kunnen de koolhydraten alleen nog maar naar de vetcellen. Door dagelijks veel koolhydraten te eten wordt dit proces herhaald, waardoor je dikker wordt.

Om deze reden kun je spelt het beste vermijden tijdens het afvallen.

Conclusie en tips

Je hebt in dit artikel gelezen dat speltbrood gezonder is dan ‘gewoon’ brood. Toch raad ik je af om speltbrood te eten. Er zijn genoeg gezondere alternatieven voor het ontbijt en de lunch.

Als je toch besluit om speltbrood te eten, lees dan de volgende tips:

  1. Test of je gevoelig bent voor gluten
    Eet 5 weken glutenvrij en neem daarna twee sneetjes (spelt)brood. Let hierbij op eventuele gevolgen: een moeizame stoelgang, futloosheid en een opgeblazen gevoel. Om te testen of je gevoelig bent voor gluten, kun je de gratis PuurFiguur boodschappenlijst (zie onder) gebruiken of de weekmenu’s van de PuurFiguur Methode volgen.
  2. Gebruik eiwitrijk beleg
    Gebruik gezonde vetten en eiwitten als beleg om langer een verzadigd gevoel te ervaren. Door bijvoorbeeld gerookte zalm, avocado of een gekookt eitje als beleg te nemen, stabiliseer je de bloedsuikerspiegel. Hierdoor voorkom je (vr)eetbuien later op de dag.
  3. Ontvang de PuurFiguur boodschappenlijst om snel en gezond af te vallen
    Als je geïnteresseerd bent in het verbranden van (buik)vet, ga hier dan niet met lege handen weg en download de PuurFiguur boodschappenlijst.

Eet uitsluitend voeding van de boodschappenlijst en val op een natuurlijke manier tot wel 2 kilo per week af (in week 1 mogelijk zelfs meer). Laat hieronder je e-mailadres achter en ontvang de boodschappenlijst direct in je mailbox.

Afvallen met de boodschappenlijst

Meld je aan voor de gratis nieuwsbrief en verlies tot wel 2 kilo per week met:

  • De Afslank Boodschappenlijst
  • Onze beste tips om (buik)vet te verbranden
  • Koolhydraatarme tips en recepten direct in je mailbox!
Disclaimer: Deze website geeft geen medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd je (huis)arts.
Reacties (8) Verberg reacties Toon alle reacties
kimberley pex
22 januari 2020
Reageren

Vreemd , ik heb gelezen in verschillende gezondheidsboeken dat spelt minder koolhydraten bevat. En ook dat spelt een basisch graan is ?dus niet zuurvormend.

    Bianca Ochse
    24 januari 2020
    Reageren

    Hoi Kimberley, bedankt voor je vraag. Spelt bevat meer koolhydraten bevat dan tarwe. De hele korrel van tarwe bevat 59,5 gram koolhydraten per 100 gram en spelt bevat 65,8 gram koolhydraten per 100 gram. We adviseren geen spelt vanwege de gluten die het bevat. Ik hoop je vragen zo te hebben beantwoord. Fijne avond!

claudia becker
24 mei 2016
Reageren

hallo,

ik loop tegen die smoothies aan dat ze veel lucht bellen produceren tot het gevolg dat je de hele dag last hebt van
boeren of winden laten ….
hoe kun je dat anders doen?

    Bernard
    29 mei 2016
    Reageren

    Hi Claudia,

    Misschien reageert je lichaam heftig op de groentes. Probeer het eens zonder groentes en kijk of dat helpt.
    Zo ja, voeg ze dan beetje bij beetje toe.
    Groet, Bernard

Herman
24 mei 2016
Reageren

Geïnspireerd door je boek ben ik aan de slag gegaan. Ik heb er wel mijn eigen draai aan gegeven maar vooral de kennis over hormonen heeft me enorm geholpen om te begrijpen hoe het werkt. Op 17 maart ben ik met 81 kg gestart en vanmorgen gaf de weegschaal 69 aan, 12 kg in 2 maanden dus . En toegegeven, met af en toe zondigen tussendoor. Frappant is dat het eenvoudig vol te houden is, je doet het eigenlijk moeiteloos !! Mijn belangrijkste veranderingen zijn geweest: geen suiker meer, geen frisdrank, heel weinig brood en nauwelijks aardappels, rijst of pasta. Veel vis, matig vlees en veel groente.

    Bernard
    26 mei 2016
    Reageren

    Beste Herman,
    Wat een fantastisch resultaat. Bedankt dat je hier wilt delen hoe je het hebt aangepakt.
    Zo te zien heb je het helemaal door wat betreft koolhydraatarm eten.

    Goed resultaat! En ga zo door. De lange termijn effecten van dit gezonde voedingspatroon zijn erg prettig.

    Groet,
    Bernard

Ineke Holm- van Baren
16 mei 2016
Reageren

Ik ben super tevreden over het Simpel Slank programma, het werkt echt bij mij, en de uitleg die er aan vooraf gaat.
Vind de nieuwsbrieven ook heel waardevol, behalve vandaag waarbij het ging over afvallen door het gebruik van shakes! Dan blokkeert er wat bij mij, ik vind ‘shakes’ zó in tegenstelling met een gezondere manier van eten , een andere lifestyle! Daar wil ik géén reclame meer over ontvangen!
Vriendelijke groet,
Ineke Holm

    Bernard
    16 mei 2016
    Reageren

    Hi Ineke,
    Leuk om te horen! Ik waardeer je eerlijke reactie.
    Afvallen met shakes heeft een negatief imago omdat veel shakes de plank volledig misslaan. Het is soms misleidend, want suikervrije shakes kunnen wel veel chemische zoetstoffen bevatten.
    In de nieuwsbrief leg ik uit welke zoetstoffen je moet vermijden en hoe je een eigen eiwitrijke shake maakt zonder eiwitpoeder.

    Wij brengen binnenkort een Smoothieplan uit met heerlijke smoothies. Daarom staan recepten voor verse zelfgemaakte shakes zonder toevoegingen of poeder.
    Een paar recepten uit het plan gaan we sturen in de nieuwsbrief 🙂

    Groet, Bernard

Laat een reactie achter

Gerelateerde artikelen
Gezond eten
De voordelen van kikkererwten (en 8 lekkere recepten)

Kikkererwten zijn onderdeel van de peulvruchtenfamilie. Door hun neutrale smaak zijn de lichtbruine erwtjes…

Afvallen
Glucomannan (konjac): wat is het en helpt het bij afvallen?

Glucomannan is de laatste jaren steeds populairder aan het worden als middel om af…

Gezond eten
Het belang van omega 3 + tips om een tekort te voorkomen

Omega 3 speelt een belangrijke rol in bijna elk aspect van je gezondheid. Het…

Gezond eten
Tempeh: zo bereid je het + 10 recepten

Tempeh wordt vaak gebruikt in vegetarische of veganistische gerechten ter vervanging van vlees. Het…

Gezond eten
De voordelen van agar agar + zo gebruik je het

Steeds vaker wordt agar agar gebruikt in gerechten. Dit plantaardige bindmiddel wordt gemaakt van…

Afvallen
Metabolisme versnellen: 11 tips die jou gaan helpen

In dit artikel vind je 11 tips waarmee je je metabolisme kunt versnellen, zodat…

Bekijk meer artikelen
Ontdek hoe je gemakkelijk slank wordt door je hormonen te balanceren
  • Direct afvallen zonder hongergevoel
  • Sporten is niet verplicht
  • Simpele koolhydraatarme weekmenu's
Ontdek de voordelen